Gids
EU-etiketteringseisen voor cosmetica: vermeldingen op het etiket, INCI-lijst en allergenen
Artikel 19 van de EU-verordening cosmetische producten somt zeven vermeldingen op die elke verpakking en elk omhulsel van een cosmetisch product moet dragen. Deze gids behandelt ze stuk voor stuk, de regels voor de ingrediëntenlijst, de overgang voor geurallergenen en hoe de Amerikaanse regels verschillen.
Cosmetica die in de EU worden verkocht, vallen onder Verordening (EG) nr. 1223/2009, de verordening cosmetische producten. Die bepaalt wie wettelijk verantwoordelijk is voor een product, wat er moet gebeuren voordat het op de markt komt en wat het etiket moet vermelden. Het etiket is wat kopers, distributeurs en autoriteiten het eerst controleren, en het wordt vaak onjuist overgenomen uit leveranciersartwork dat voor een andere markt is gemaakt.
Deze gids bevat algemene informatie om catalogus-, verpakkings- en compliance-teams te helpen etiketgegevens te ordenen. Het is geen juridisch advies en vervangt niet de veiligheidsbeoordeling of de beoordeling door de verantwoordelijke persoon. Controleer de actuele geconsolideerde tekst van de verordening en haar bijlagen, en de nationale regels van elk land waar u verkoopt.
Begin bij de verantwoordelijke persoon (artikel 4)
Een cosmetisch product mag alleen in de EU op de markt worden gebracht als een in de EU gevestigde rechtspersoon of natuurlijke persoon is aangewezen als „verantwoordelijke persoon” (VP). De VP waarborgt de naleving, meldt het product aan en wordt op het etiket genoemd. Wie dat is, hangt af van de herkomst van het product.
- In de EU gemaakt door een EU-fabrikant: de fabrikant is de VP, of kan schriftelijk een andere in de EU gevestigde persoon machtigen.
- In de EU gemaakt door een fabrikant die buiten de EU is gevestigd: de fabrikant moet via een schriftelijke machtiging een in de EU gevestigde VP aanwijzen.
- In de EU ingevoerd: elke importeur is de VP voor de producten die hij in de handel brengt, tenzij hij schriftelijk een in de EU gevestigde persoon machtigt.
- Een distributeur wordt de VP als hij het product onder eigen naam of handelsmerk verkoopt, of het wijzigt op een manier die de naleving kan beïnvloeden. Alleen de etikettering vertalen is geen wijziging.
De zeven vermeldingen op het etiket in artikel 19
Artikel 19, lid 1, somt de informatie op die op de verpakking en op het omhulsel moet staan, in onuitwisbare, goed leesbare en zichtbare letters. Voor verschillende vermeldingen gelden uitzonderingen voor kleine of lastige verpakkingen, hieronder samengevat.
Ook distributeurs hebben een controleplicht. Voordat zij een product op de markt aanbieden, moeten zij nagaan of de naam en het adres van de VP, het partijnummer en de ingrediëntenlijst aanwezig zijn, of aan de taalregels is voldaan en of de datum van minimale houdbaarheid niet is verstreken (artikel 6, lid 2).
| Vermelding | Wat het etiket moet tonen | Uitzonderingen en opmerkingen |
|---|---|---|
| a) Verantwoordelijke persoon | Naam of maatschappelijke naam en adres van de VP; bij ingevoerde producten moet het land van herkomst worden vermeld | Het adres mag worden afgekort als de VP nog identificeerbaar is; bij meerdere adressen moet het adres waar het PIF wordt bewaard, worden benadrukt |
| b) Nominale inhoud | Gewicht of volume op het moment van verpakken | Niet vereist onder 5 g of 5 ml, voor gratis monsters of verpakkingen voor eenmalig gebruik; bij verpakkingen met meerdere stuks mag het aantal stuks worden vermeld |
| c) Datum van minimale houdbaarheid | Bij een houdbaarheid van 30 maanden of minder: het zandloopsymbool of „ten minste houdbaar tot einde”, gevolgd door de datum | Bij meer dan 30 maanden: vermeld in plaats daarvan de periode na opening (PAO) |
| d) Bijzondere voorzorgsmaatregelen | Ten minste de voorzorgsmaatregelen die de bijlagen III–VI vereisen, plus eventuele maatregelen voor professioneel gebruik | Mogen naar een bijgevoegd bijsluitertje, etiket, strook, label of kaartje worden verplaatst als dat op de verpakking niet praktisch is |
| e) Partijnummer of productreferentie | Identificeert de productiepartij | Mag alleen op het omhulsel staan als de verpakking te klein is |
| f) Functie | Waarvoor het product bedoeld is | Niet vereist als het uit de presentatie duidelijk blijkt |
| g) Ingrediëntenlijst | Met het kopje „Ingredients”, met gebruik van gemeenschappelijke ingrediëntbenamingen | Mag alleen op het buitenste omhulsel staan; opties met bijsluiter of schapbordje zijn van toepassing |
Zo schrijft u de INCI-ingrediëntenlijst
Ingrediëntnamen volgen het glossarium van gemeenschappelijke ingrediëntbenamingen dat op grond van artikel 33 is vastgesteld en dat in de praktijk op INCI is gebaseerd. Een ingrediënt is elke stof of elk mengsel dat opzettelijk bij de fabricage wordt gebruikt; onzuiverheden en technische hulpstoffen die in het eindproduct niet aanwezig zijn, zijn geen ingrediënten. De regels van artikel 19, lid 1, onder g), zijn kort maar gemakkelijk verkeerd toe te passen wanneer een formuleblad in artwork wordt omgezet:
- Volgorde: aflopend naar gewicht op het moment dat de ingrediënten worden toegevoegd.
- Onder 1 %: ingrediënten in concentraties onder 1 % mogen in willekeurige volgorde worden vermeld na de ingrediënten boven 1 %.
- Parfum- en aromasamenstellingen worden aangeduid als „parfum” of „aroma”. Geurallergenen die in bijlage III voor etikettering zijn aangemerkt, moeten bovendien afzonderlijk in de lijst worden genoemd.
- Nanomaterialen: de ingrediëntnaam wordt gevolgd door „(nano)”.
- Kleurstoffen, met uitzondering van haarkleurstoffen, mogen in willekeurige volgorde na de andere ingrediënten worden vermeld, met gebruik van Colour Index-nummers (CI). Voor een kleurenreeks kunnen „kan bevatten” of „+/-” kleurstoffen introduceren die niet in elke tint zitten.
- Als de lijst praktisch niet op de verpakking kan staan, komt ze op een bijgevoegd bijsluitertje, etiket, strook, label of kaartje, en draagt de verpakking het symbool „hand in boek” uit bijlage VII. Voor zeep, badballen en andere kleine producten mag de lijst worden getoond op een bordje naast de uitstalverpakking.
| Ingrediënt zoals vermeld | Aandeel in de formule | Waarom het daar staat |
|---|---|---|
| Aqua | 70 % | Hoogste gewicht, als eerste vermeld |
| Glycerin | 8 % | Aflopende volgorde boven 1 % |
| Cetearyl Alcohol | 4 % | Aflopende volgorde boven 1 % |
| Parfum | 0,5 % | Onder 1 %: willekeurige volgorde; geur collectief aangeduid |
| Genoemde geurallergenen | Boven de drempel voor etikettering | Moeten afzonderlijk naast „parfum” worden vermeld |
| Titanium Dioxide (nano) | 0,3 % | Achtervoegsel voor nanomaterialen vereist |
| CI 77491 | Sporen | Kleurstof; mag de lijst in willekeurige volgorde afsluiten |
Houdbaarheidsdatum of PAO-symbool?
Artikel 19, lid 1, onder c), koppelt de keuze aan de houdbaarheid van het product. Neem dat gegeven uit de veiligheidsdocumentatie van de VP, niet uit marketingteksten.
Bij een houdbaarheid van 30 maanden of minder is de datum van minimale houdbaarheid verplicht. Ze wordt ingeleid door het zandloopsymbool (bijlage VII, punt 3) of de woorden „ten minste houdbaar tot einde”, en geschreven als maand en jaar, of dag, maand en jaar, in die volgorde. Bij een houdbaarheid van meer dan 30 maanden is de datum optioneel, maar moet het etiket de periode na opening vermelden: het symbool van het geopende potje (bijlage VII, punt 2) gevolgd door de periode in maanden en/of jaren, tenzij het PAO-begrip voor het product niet relevant is.
| Situatie | Wat te tonen | Formaat |
|---|---|---|
| Houdbaarheid van 30 maanden of minder | Datum van minimale houdbaarheid (verplicht) | Zandloopsymbool of „ten minste houdbaar tot einde” + MM/JJJJ of DD/MM/JJJJ |
| Houdbaarheid van meer dan 30 maanden | Periode na opening (verplicht); datum optioneel | Symbool van het geopende potje + periode, bijv. 12M |
| Meer dan 30 maanden, PAO niet relevant | Geen van beide is vereist door artikel 19, lid 1, onder c) | Leg de redenering vast in het productdossier |
Achter het etiket: veiligheidsbeoordeling, PIF en CPNP-kennisgeving
Drie verplichtingen vóór het in de handel brengen liggen bij de verantwoordelijke persoon en voeden het etiket: het adres van de VP op het etiket moet het adres zijn waar het productinformatiebestand toegankelijk is, en voorzorgsmaatregelen en houdbaarheid moeten overeenkomen met het veiligheidsrapport.
| Verplichting | Artikel | Wat het inhoudt | Termijn en bewaring |
|---|---|---|---|
| Veiligheidsbeoordeling en CPSR | Art. 10 | Veiligheidsrapport voor cosmetische producten volgens bijlage I; deel B door een gekwalificeerde beoordelaar (farmacie, toxicologie, geneeskunde of vergelijkbaar) | Voordat het product in de handel wordt gebracht; actueel gehouden |
| Productinformatiebestand (PIF) | Art. 11 | Productbeschrijving, CPSR, fabricagemethode en verklaring inzake goede praktijken bij de vervaardiging (GMP), bewijs van de geclaimde effecten, gegevens over dierproeven | 10 jaar na de laatste partij bewaard; toegankelijk op het adres op het etiket |
| CPNP-kennisgeving | Art. 13 | Categorie en naam, VP en PIF-adres, land van herkomst bij invoer, lidstaat, contactpersoon, nanomaterialen, CMR-stoffen, kaderformulering | Voordat het product in de handel wordt gebracht; originele etikettering en een foto van de verpakking bij het in de handel brengen |
| Voorafgaande kennisgeving van nanomaterialen | Art. 16, lid 3 | Aanvullende kennisgeving voor producten die nanomaterialen bevatten, met uitzonderingen | 6 maanden voordat het product in de handel wordt gebracht |
Geurallergenen: wat Verordening (EU) 2023/1545 heeft gewijzigd
Verordening (EU) 2023/1545 van de Commissie heeft bijlage III gewijzigd om afzonderlijke etikettering van meer geurallergenen te vereisen, nadat het Wetenschappelijk Comité voor de veiligheid van consumenten 56 aanvullende allergenen had geïdentificeerd. Wanneer een vermeld allergeen in meer dan 0,001 % aanwezig is in een niet-afspoelbaar product of in meer dan 0,01 % in een afspoelproduct, moet het naast „parfum” of „aroma” in de ingrediëntenlijst worden genoemd.
De allergeenverklaringen van parfumleveranciers moeten nu de uitgebreide lijst dekken, en etiketartwork, vermeldingen en vertalingen moeten samen worden bijgewerkt. De eerste deadline is al verstreken.
| Datum | Wat het betekent |
|---|---|
| Tot en met 31 juli 2026 | Producten die niet aan de nieuwe etiketteringsregels voldoen, mochten nog in de handel worden gebracht |
| Vanaf 1 augustus 2026 | Producten die nieuw in de handel worden gebracht, moeten de uitgebreide allergenenetikettering dragen |
| Tot en met 31 juli 2028 | Niet-conforme producten die al in de handel zijn gebracht, mogen nog op de markt worden aangeboden |
| Vanaf 1 augustus 2028 | Niet-conforme producten mogen niet langer op de markt worden aangeboden, ook bestaande voorraden niet |
Taaleisen
De verordening laat de taal van het merendeel van de etiketteksten over aan de lidstaat waar het product op de markt wordt aangeboden. Volgens artikel 19, lid 5, bepaalt het nationale recht de taal van de nominale inhoud, de informatie over houdbaarheid of PAO, de voorzorgsmaatregelen en de functie, evenals van de tekst op bijsluiters en schapbordjes.
De ingrediëntenlijst valt niet onder artikel 19, lid 5, omdat ze in elke markt de gemeenschappelijke benamingen uit het glossarium (INCI) gebruikt. In de praktijk betekent dit dat één ingrediëntenlijst voor de hele EU kan dienen, terwijl de tekst over voorzorgsmaatregelen en functie per land een vertaling nodig heeft, tenzij de nationale regels een andere taal accepteren.
Een distributeur die de etikettering op eigen initiatief vertaalt om aan het nationale recht te voldoen, wordt daardoor niet de VP, maar heeft op grond van artikel 13, lid 3, een eigen meldingsplicht.
Claims, functie en bewijs van effect
De functie is een vermelding op het etiket, tenzij ze uit de presentatie duidelijk blijkt; een „serum” of „balsem” zonder duidelijk gebruik kan dus een korte functieomschrijving nodig hebben. Het productinformatiebestand moet ook bewijs van het geclaimde effect bevatten wanneer de aard van het effect dat rechtvaardigt (artikel 11, lid 2, onder d)).
Behandel elke werkzaamheidsclaim of „vrij van”-claim op het etiket of in de vermelding als iets wat de VP vanuit het dossier moet kunnen onderbouwen. Buiten artikel 19 bestaan meer gedetailleerde EU-criteria voor cosmetische claims; controleer ze voordat u de formulering definitief maakt, en houd de vermeldingstekst afgestemd op het goedgekeurde etiket.
Online vermeldingen: wat u moet tonen
De Verordening algemene productveiligheid (EU) 2023/988 is van toepassing op consumentenproducten voor zover er geen specifieke EU-regels met hetzelfde doel bestaan. Artikel 19 ervan somt op wat een online aanbod moet tonen: gegevens van de fabrikant, de verantwoordelijke persoon wanneer de fabrikant niet in de EU is gevestigd, productidentificatie met een afbeelding en de toepasselijke waarschuwingen. Hoe dit zich verhoudt tot de verordening cosmetische producten is een juridische kwestie; raadpleeg de GPSR-richtsnoeren van de Commissie.
Hoe dan ook verwachten kopers en marktplaatsen dat een vermelding van een cosmetisch product het etiket weerspiegelt. Een praktische gegevensset voor een vermelding bevat:
- Productnaam, functie en nominale inhoud, overeenkomend met de verpakking.
- De volledige ingrediëntenlijst precies zoals gedrukt, inclusief genoemde allergenen en achtervoegsels „(nano)”.
- Voorzorgsmaatregelen en waarschuwingen die voor het product gelden, in de taal van de doelmarkt.
- De naam en het adres van de verantwoordelijke persoon zoals vermeld op het etiket, en contactgegevens van de fabrikant.
- Duidelijke afbeeldingen van het etiket aan de voor- en achterkant, zodat symbolen en de plaats van het partijnummer zichtbaar zijn.
Contrast met de VS: MoCRA en de etiketteringsregels van de FDA
In de VS reguleert de FDA cosmetica onder de FD&C Act, zoals gewijzigd door de Modernization of Cosmetics Regulation Act van 2022 (MoCRA). Er is geen kennisgeving in CPNP-stijl vóór de verkoop; in plaats daarvan registreren faciliteiten zich (om de twee jaar te vernieuwen) en worden producten binnen 120 dagen na de eerste commercialisering via FDA Cosmetics Direct opgegeven, met jaarlijkse updates. Bepaalde kleine bedrijven zijn vrijgesteld van registratie en productopgave, behalve voor sommige producttypen met een hoger risico.
Sinds 29 december 2024 moet elk Amerikaans cosmeticaetiket een Amerikaans adres, een Amerikaans telefoonnummer of een elektronisch contactpunt (dat een website mag zijn) vermelden voor meldingen van ongewenste voorvallen; ernstige ongewenste voorvallen moeten binnen 15 werkdagen aan de FDA worden gemeld. 21 CFR 701 betreft de ingrediëntenverklaring (aflopende volgorde van overheersing; geur mag als „fragrance” worden aangeduid), de aanduiding van de identiteit, de naam en vestigingsplaats en de nettohoeveelheid. Deel 740 voegt waarschuwingen toe voor producttypen zoals aerosolen en zonnebankproducten zonder zonnefilter.
MoCRA verplicht de FDA ook om een regel voor de etikettering van geurallergenen uit te vaardigen. Zo’n regel is nog niet definitief vastgesteld, dus in de VS blijft collectieve aanduiding als „fragrance” voorlopig mogelijk.
| Onderwerp | EU (Verordening 1223/2009) | VS (FD&C Act, MoCRA, 21 CFR 701/740) |
|---|---|---|
| Wie staat in voor het product | In de EU gevestigde verantwoordelijke persoon | Op het etiket vermelde verantwoordelijke persoon (fabrikant, verpakker of distributeur) |
| Registratie vóór het in de handel brengen | CPNP-kennisgeving vóór het in de handel brengen | Registratie van de faciliteit; productopgave binnen 120 dagen na commercialisering |
| Contactgegevens op het etiket | Naam en adres van de VP; land van herkomst bij invoer | Naam en vestigingsplaats; contactpunt voor ongewenste voorvallen sinds 29 dec. 2024 |
| Geur | „Parfum” plus afzonderlijk genoemde allergenen boven de drempelwaarden | „Fragrance” collectief; allergenenregel nog niet definitief |
| Nettohoeveelheid | Gewicht of volume; niet vereist onder 5 g of 5 ml | Op het hoofdweergavevlak (principal display panel), onderste 30 %; vloeistofmaat voor vloeistoffen, gewicht voor vaste stoffen |
| Veiligheidsdossier | CPSR binnen het PIF, 10 jaar na de laatste partij bewaard | Registraties ter onderbouwing van de veiligheid onder MoCRA |
Checklist voor EU-etiketten van cosmetica
Voer deze controle uit op elk nieuw etiket en bij elke wijziging van formule of verpakking.
Op cataloguschaal is het trage deel het verzamelen van deze velden uit formulebladen, etiketartwork en leveranciersverklaringen voor honderden producten. Doc2Shelf extraheert etiket- en ingrediëntgegevens uit leveranciers-pdf’s, stelt EU- en Amerikaanse cosmeticaverklaringen en vermeldingsteksten op als concept en markeert ontbrekende informatie als verplichte plaatshouders die een persoon moet beoordelen. Het voert geen veiligheidsbeoordelingen uit, stelt het CPSR niet op, dient geen CPNP-kennisgevingen in en treedt niet op als verantwoordelijke persoon.
- Bevestig de verantwoordelijke persoon voor elke markt en dat hun naam en adres overeenkomen met de plaats waar het PIF wordt bewaard.
- Voeg het land van herkomst toe als het product in de EU wordt ingevoerd.
- Controleer de nominale inhoud en of de uitzonderingen voor kleine verpakkingen, monsters of multiverpakkingen van toepassing zijn.
- Neem het houdbaarheidsgegeven uit de veiligheidsbeoordeling en kies dienovereenkomstig de houdbaarheidsdatum of het PAO-symbool.
- Neem voorzorgsmaatregelen over uit het veiligheidsrapport en de bijlagen III–VI; voeg een functieomschrijving toe als het gebruik niet duidelijk is.
- Bouw de ingrediëntenlijst opnieuw op uit de formule: aflopende volgorde, blok onder 1 %, parfum plus genoemde allergenen, achtervoegsels „(nano)”, CI-kleurstoffen als laatste.
- Controleer de allergenenetikettering aan de hand van Verordening (EU) 2023/1545 en stel vast welke voorraad onder de afkapdatum van 31 juli 2028 valt.
- Vertaal de nationaal vereiste vermeldingen voor elk doelland en laat de INCI-lijst ongewijzigd.
- Werk de CPNP-kennisgeving en de online vermeldingen bij zodat ze overeenkomen met het definitieve etiket.
Veelgestelde vragen
- Moet de INCI-ingrediëntenlijst worden vertaald?
- Nee. Artikel 19, lid 5, laat lidstaten de taal van de nominale inhoud, houdbaarheid, voorzorgsmaatregelen en functie bepalen, maar niet van de ingrediëntenlijst, die in de hele EU de gemeenschappelijke benamingen uit het glossarium (INCI) gebruikt.
- Wanneer heeft een cosmetisch product een houdbaarheidsdatum nodig in plaats van een PAO-symbool?
- Wanneer de houdbaarheid 30 maanden of minder bedraagt. Boven 30 maanden is de datum optioneel, maar moet de periode na opening worden getoond met het symbool van het geopende potje, tenzij het PAO-begrip voor het product niet relevant is.
- Kan een merk dat buiten de EU is gevestigd de verantwoordelijke persoon voor cosmetica zijn?
- Nee. De verantwoordelijke persoon moet in de EU zijn gevestigd. Voor ingevoerde producten is elke importeur de verantwoordelijke persoon, tenzij hij schriftelijk een andere in de EU gevestigde persoon machtigt.
- Mag ik voorraad die vóór de nieuwe regels voor geurallergenen is geëtiketteerd nog verkopen?
- Producten die niet voldoen aan Verordening (EU) 2023/1545 mochten alleen tot en met 31 juli 2026 in de handel worden gebracht. Producten die op dat moment al in de handel waren, mogen tot en met 31 juli 2028 op de markt worden aangeboden.
- Moet het etiket het land van herkomst vermelden?
- Ja, voor ingevoerde producten. Artikel 19, lid 1, onder a), vereist het land van herkomst naast de naam en het adres van de verantwoordelijke persoon.
- Kan één etiket voor zowel de EU als de VS dienen?
- Soms, maar het moet aan beide stelsels voldoen: de EU-vermeldingen, inclusief genoemde allergenen en een markering voor de houdbaarheid, en de Amerikaanse eisen voor het hoofdweergavevlak, de nettohoeveelheid en het contactpunt voor ongewenste voorvallen. Veel merken gebruiken marktspecifieke etiketten.
- Meldt Doc2Shelf producten aan bij het CPNP of treedt het op als verantwoordelijke persoon?
- Nee. Doc2Shelf stelt verklaringsdocumenten en vermeldingsteksten uit leveranciersdocumenten op als concept voor beoordeling door een persoon. Veiligheidsbeoordeling, CPNP-kennisgeving en de rol van verantwoordelijke persoon blijven bij gekwalificeerde personen en de aangewezen verantwoordelijke persoon.
Officiële bronnen
Primaire wettelijke teksten en officiële richtsnoeren waarnaar in deze gids wordt verwezen.
- Verordening cosmetische producten — Verordening (EG) nr. 1223/2009 (EUR-Lex)
- Etikettering van geurstofallergenen — Verordening (EU) 2023/1545 (EUR-Lex)
- Verordening inzake algemene productveiligheid (GPSR) — Verordening (EU) 2023/988 (EUR-Lex)
- Richtsnoeren van de Commissie voor bedrijven over de GPSR — Mededeling C/2025/6233 (EUR-Lex)
- Modernization of Cosmetics Regulation Act van 2022 (U.S. Food and Drug Administration)
- Etikettering van cosmetica — 21 CFR deel 701 (eCFR)
- Waarschuwingen voor cosmetische producten — 21 CFR deel 740 (eCFR)
Deze gids bevat algemene informatie en is geen juridisch advies. De vereisten hangen af van het product en de markt; raadpleeg de officiële teksten en win gekwalificeerd advies in voor uw situatie.